Wat staat er voor u op de agenda?
oudenhove

Sofia Khrustalyova (1915-2006). Het landschap als levensfilosofie

Soms is het lot van een schilderij of een hele collectie schilderijen interessant en onverwacht. Zo vond een verzameling schilderijen van de beroemde Russische kunstenares Sofia Ivanovna Khrustalyova in de post-Sovjettijd een nieuw ‘thuis’ in Nederlandse privécollectie.

Sofia Khrustalyova (1915-2006) stond in de traditie van de Russische realistische landschapsschilders uit de 19de en het begin van de 20ste eeuw. Met haar lyrische landschappen en stillevens leverde ze een belangrijke bijdrage aan de Russische schilderkunst. Ze werd geboren in het noordwestelijke deel van Rusland in Vologda, één van de oudste steden in dit deel van Rusland. Alle aspecten van de natuur in haar geboortestreek gaf ze met vaardige penseelstreken weer: de schoonheid van de bossen en de velden, de dynamiek van wind en regen, de kracht en ruimtelijkheid van het dunbevolkte gebied. In haar werk wekt de natuur lyrische gevoelens op; de natuur is bij Khrustalyova vervuld van schoonheid en harmonie. 

Khrustalyova had een losse manier van schilderen. Haar werken zijn vol van licht en lucht. Ze was de meesteres van de trefzekere schets. De kunstenares wist de voorbijgaande staat van de natuur te vangen en over te brengen – een glimpje zonneschijn, een zuchtje wind, het snel stromende water van een rivier in de lente of voetstappen in de ijzige sneeuw.   Haar creatieve werk uit de jaren tachtig heeft een natuurfilosofische inslag; het werk ademt vrijheid en ongebondenheid.

De Regional Art Museum Vologda bezit werk van Khrustalyova, evenals het Vologda State Museum-Preserve of History, Architecture and Decorative Arts. Haar werk vond ook zijn weg naar andere musea in de regio en naar tal van particuliere collecties, zowel in Rusland als daarbuiten.

Na de val van het communisme werden haar schilderijen ook naar het Westen geëxporteerd. In  1992 deed zich een merkwaardig incident voor. De Russische douane verhinderde de export van schilderijen van Khrustalyova als zijnde ‘hoogwaardige kunst’, die het land onder geen beding mocht verlaten. Door tussenkomst van het Ministerie van Cultuur van Rusland  werden de uitvoerpapieren tenslotte toch in orde gemaakt. De schilderijen mochten Rusland verlaten. En zeventig prachtige kunstwerken van de Russische kunstenares Sofia Khrustalyova kregen een nieuwe bestemming in Nederland.